Atrakcje w Andrychowie i okolicach

W centrum Wilamowic działa muzeum poświęcone społeczności, która przez stulecia zachowała własny język, strój i obyczaje. Otwarte w lipcu 2024 roku Muzeum Kultury Wilamowskiej przedstawia te tradycje na nowoczesnej wystawie „Wilamowianie i ich sąsiedzi”. Ekspozycja opowiada także o relacjach z okolicznymi społecznościami polskimi, śląskimi i żydowskimi. To nie tylko miejsce gromadzenia pamiątek: odbywają się tu również zajęcia z języka wilamowskiego oraz warsztaty tańców.

Na stoku Góry Lanckorońskiej leży kwadratowy rynek o średniowiecznym układzie, otoczony drewnianymi domami z XIX wieku. Plac wyróżnia spadek wynoszący około 9,5%, wyraźnie odczuwalny podczas spaceru. Spójną zabudowę tworzą parterowe domy ze stromymi dachami, podcieniami i wąskimi przejściami zwanymi miedzuchami. Obejście rynku zajmuje kilkanaście minut, ale kawiarnie, pracownie i widok na Pogórze Wielickie dają powody do dłuższego postoju.

W Zatorze, między Krakowem a Katowicami, działa największy park rozrywki w Polsce. Energylandia zajmuje około 70 hektarów i mieści 133 atrakcje w siedmiu strefach tematycznych. Jeden bilet obejmuje wszystkie przejażdżki, bez dopłat do poszczególnych atrakcji. Obok wysokich i szybkich rollercoasterów są tu spokojniejsze karuzele i kolejki dla dzieci, a także Water Park z basenami i zjeżdżalniami.

Przy ulicy Kościelnej 7 w Wadowicach zachowało się mieszkanie rodziny Wojtyłów, w którym urodził się przyszły papież. Dziś jest sercem muzeum prowadzącego przez jego dzieciństwo, lata krakowskie i pontyfikat. Ekspozycja zajmuje cztery kondygnacje kamienicy i łączy rodzinne pamiątki z nagraniami, projekcjami oraz ekranami dotykowymi. Proste wnętrza salonu, sypialni i kuchni pokazują codzienność rodziny w międzywojennym mieście, a dalsze części wystawy przybliżają kolejne etapy życia Karola Wojtyły.

Na obrzeżach Oświęcimia znajduje się dawny niemiecki obóz koncentracyjny i zagłady, dziś muzeum oraz miejsce pamięci. Jego dwie części — ceglane bloki Auschwitz I i rozległy teren Birkenau — pokazują różne oblicza obozowej rzeczywistości. Zachowane przedmioty więźniów, wystawy oraz pozostałości baraków i krematoriów dokumentują skalę zbrodni. To miejsce wymagające skupienia, przeznaczone przede wszystkim dla dorosłych i młodzieży przygotowanej do kontaktu z trudną historią.

Przy ulicy 1 Maja 1 w Bielsku-Białej stoi teatralny gmach przypominający wiedeńskie budowle z końca XIX wieku. Otwarty w 1890 roku, do dziś służy scenie w niemal niezmienionej postaci. Neoklasyczne i neobarokowe detale fasady oraz oryginalna malowana kurtyna „Taniec Nimf” sprawiają, że uwagę przyciągają nie tylko spektakle. Wieczór w Teatrze Polskim pasuje do weekendu spędzanego w centrum miasta.

U stóp Pańskiej Góry w Andrychowie leży odtworzony Staw Anteckiego, otoczony parkiem rekreacyjnym blisko centrum miasta. Zbiornik o powierzchni około 1,1 ha jest sercem uporządkowanej przestrzeni z alejkami, pomostem i miejscami do odpoczynku nad wodą. Krótki spacer wokół stawu można połączyć z wejściem na wzniesienie o wysokości 428 m n.p.m. Wstęp jest bezpłatny, a na obejście całości wystarczy około godziny.

Na wzgórzach Beskidu Makowskiego rozciąga się sieć ścieżek łączących ponad czterdzieści kaplic i kościółków. Dróżki Kalwaryjskie powstały na początku XVII wieku z inicjatywy Mikołaja Zebrzydowskiego, a ich układ nawiązuje do Jerozolimy z czasów Chrystusa. Manierystyczne budowle, lasy i polany tworzą park pielgrzymkowy wpisany wraz z całym zespołem na listę UNESCO w 1999 roku. To przestrzeń zarówno pielgrzymek, jak i długich spacerów.

W centrum Żywca, przy Starym Zamku i dawnym pałacu Habsburgów, rozciąga się 26 hektarów parkowej zieleni. Park Zamkowy łączy szerokie aleje i stare drzewa z kanałami wodnymi, stawami oraz mostkami. Jego rozpoznawalnym punktem jest XVIII-wieczny Domek Chiński, a jedną z atrakcji mini zoo. Wstęp do parku jest bezpłatny, a spokojny spacer zajmuje godzinę lub dwie, z przystankami na ławkach między drzewami.

Z dzielnicy Olszówka w Bielsku-Białej gondole docierają w około osiem minut na wysokość 959 m n.p.m., w górski krajobraz Beskidu Śląskiego. Przeszklone, sześcioosobowe kabiny pokonują trasę długości 1810 metrów, z widokiem na miasto i dalsze okolice przy dobrej pogodzie. Kolej działa od 1953 roku, a przy górnej stacji znajdują się wieża widokowa oraz Stara Stacja z historycznym wagonikiem.

Na południowo-zachodnim skraju Wadowic wznosi się Górnica, a na niej rozciąga się park miejski o ponadstuletniej historii. Stare drzewa, pagórkowate alejki i liczne ławki tworzą przestrzeń na godzinę lub dwie odpoczynku po zwiedzaniu centrum. Rodziny korzystają z placu zabaw, a spacerom towarzyszą podejścia i zejścia. Po rewitalizacji z lat 2018–2019 park ponownie otwarto 1 czerwca 2019 roku.

W Międzybrodziu Bialskim dolinę Soły zamyka betonowa ściana o długości 260 metrów. Zapora Wodna Porąbka powstała w latach 1928–1937 według projektu Gabriela Narutowicza i Tadeusza Baeckera. Na jej koronę prowadzi wejście bez biletu i bramek, a spacer pozwala oglądać jezioro oraz głęboką dolinę rzeki. To miejsce na krótki przystanek w drodze na Żar lub spacer przy pogodzie niesprzyjającej dłuższej wyprawie.

Kilka minut spacerem od oświęcimskiego Rynku i Zamku rozciąga się zielony park nad Sołą o powierzchni około 10 hektarów. Po przebudowie bulwary łączą alejki i drewniane pomosty z wodnym placem zabaw oraz parkiem mgieł. Stare drzewa dają cień przy ławkach, a znad rzeki widać wzgórze zamkowe z wieżą obronną. Są tu także trasy dla rolkarzy i ogrodzony wybieg dla psów.

Nad Jeziorem Międzybrodzkim dwa wagoniki wspinają się po szynach na Górę Żar, docierając na wysokość około 750 m n.p.m. w niecałe sześć minut. Trasa ma około 1300 metrów i pokonuje mniej więcej 300 metrów różnicy wysokości. Przy górnej stacji czekają widoki na dolinę Soły, a na spłaszczonym szczycie leży ogromny zbiornik elektrowni szczytowo-pompowej. Nad stokami często krążą szybowce.

U podnóża Czarnego Gronia w Rzykach działa park zabawy, w którym zamiast typowych huśtawek są drewniane przejścia, tunele i wieże. Magiczna Osada należy do kompleksu Czarny Groń i łączy ruch na świeżym powietrzu z wodnymi eksperymentami. Młodsze dzieci mają Piaskownicę Marzeń i zakamarki twierdzy, a starsze — ściankę wspinaczkową, pumptrack oraz skoki na dmuchaną poduchę. W tle przez cały pobyt pozostają zbocza Beskidu Małego.

Na drugim piętrze Galerii Sfera I w Bielsku-Białej działa salon gier i centrum rozrywki Arcade Bee. Na około 1500 m² mieści się ponad 70 automatów, a obok nich arena laser tag, escape room i osobny pokój karaoke. Wśród atrakcji są też symulator wyścigowy z prawdziwym kokpitem oraz ping-pong z robotem. Przerwę między rozgrywkami można spędzić w barze Beestro z kuchnią tex-mex.

W dawnej fabryce sukna rodziny Büttnerów w centrum Bielska-Białej działa dziś Stara Fabryka, oddział Muzeum Historycznego. Placówka nadal jest znana jako Muzeum Techniki i Włókiennictwa. Jej sale odtwarzają kolejne etapy produkcji tkanin z wykorzystaniem maszyn pracujących niegdyś w miejscowych zakładach. Wystawa „Od włókiennictwa do małego fiata” pokazuje też przemysłową drogę miasta od warsztatów i manufaktur do motoryzacji.

Między zboczami Beskidu Małego rozciąga się Jezioro Międzybrodzkie, zbiornik zaporowy na Sole utworzony w 1937 roku. Na długości około pięciu kilometrów łączy plażowy wypoczynek z sąsiedztwem Góry Żar, na którą prowadzi kolej linowo-terenowa. Nad brzegami leżą Międzybrodzie Żywieckie i Międzybrodzie Bialskie, a dolinę zamyka zapora w Porąbce. Kąpieliska, place zabaw i górskie panoramy pozwalają połączyć kilka różnych atrakcji w jeden dzień.

Na wzgórzu w centrum Bielska-Białej stoi najstarszy i największy zabytek dawnego Bielska, dziś siedziba Muzeum Historycznego. Zamek powstał w XIV wieku z fundacji Piastów cieszyńskich, a kolejne przebudowy nadały mu eklektyczny charakter. Sułkowscy władali nim od połowy XVIII wieku aż do 1945 roku. Wewnątrz mieszczą się wystawy o dziejach miasta, galerie malarstwa i urządzone salony pokazujące codzienność XIX-wiecznej arystokracji.

Między drzewami u podnóża Czarnego Gronia w Rzykach poprowadzono trasę linową z przeszkodami na wysokości od 5 do 10 metrów. Park działa przy ośrodku rekreacyjno-wypoczynkowym, około 7 km od Andrychowa, a przejście odbywa się w uprzęży, pod nadzorem instruktorów. Obok stoją wieża lotów ze zjazdem linowym i mini park Zoolandia dla dzieci. Całość uzupełniają atrakcje magicznej wioski, w tym trampoliny i ścianki wspinaczkowe.

Przy Rynku 16 w Kętach działa niewielkie muzeum regionalne, którego zbiory pochodzą głównie z miejscowych domów. Podstawą kolekcji są pamiątki zgromadzone przez Aleksandra Kłosińskiego i przekazane miastu w testamencie. Trzy sale mieszczą opowieść o rzemiośle, życiu codziennym, historii i sztuce. Wśród gęsto zapełnionych gablot znajdują się dokumenty cechowe, fotografie oraz przedmioty związane z mieszkańcami jednego z najstarszych miast Małopolski.

W dawnych piwnicach leżakowych wykutych w skale działa Muzeum Browaru Żywiec, położone na terenie czynnego zakładu. Ekspozycja prowadzi przez ponad 160 lat historii piwa, od czasów habsburskich po współczesność. Rekonstrukcje dziewiętnastowiecznej uliczki i galicyjskiej karczmy sąsiadują z multimediami oraz narzędziami używanymi w różnych epokach. Zwiedzanie trwa około półtorej godziny i kończy się degustacją piwa dla dorosłych lub soku dla niepełnoletnich.

Między Andrychowem a Wadowicami działa park, w którym ponad pięćdziesiąt figur prehistorycznych gadów sąsiaduje z atrakcjami ruchowymi. Dinolandia Inwałd łączy spacer wśród dinozaurów z zabawą w parku linowym, pływaniem łódkami i poszukiwaniem „skamieniałości” w piasku. Najlepiej sprawdza się z dziećmi w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Jeden bilet obejmuje również sąsiedni Ogród Jana Pawła II, więc pobyt może wypełnić cały dzień.

W centrum Suchej Beskidzkiej stoi renesansowa rezydencja nazywana „Małym Wawelem”, z dziedzińcem otoczonym arkadami. W zamkowych wnętrzach działa Muzeum Miejskie, a w wieży zegarowej znajduje się kaplica. Niewielka trasa zwiedzania nie męczy, dlatego zamek sprawdza się jako rodzinny przystanek w drodze w stronę Babiej Góry lub Zawoi. Obok rozciąga się park zamkowy, a na terenie rezydencji stoi Domek Ogrodnika z działem etnograficznym.

Kilka minut od żywieckiego rynku stoi najstarsza świecka budowla miasta – Stary Zamek. Jego początki sięgają XV wieku, a kolejne stulecia i wojny nie przyniosły większych zniszczeń. Od 2005 roku mieści się tu Muzeum Miejskie z wystawami poświęconymi historii miasta, kulturze Żywiecczyzny i lokalnej przyrodzie. Na zwiedzanie potrzeba około półtorej godziny, a otaczający park pozwala połączyć wystawy ze spacerem.

U podnóża Koziej Góry, przy skraju Cygańskiego Lasu, miejski wypoczynek łączy się z bliskością beskidzkich szlaków. Błonia w Bielsku-Białej to ogrodzony, ogólnodostępny teren rekreacyjny z placem zabaw, pumptrackiem i skateparkiem. Na trawie i ławkach amfiteatru jest miejsce na spokojniejszą przerwę, a wypożyczalnia rowerów stanowi zaplecze dłuższych wycieczek. Z polany widać góry i fragment miasta, za ogrodzeniem zaczyna się las.

Między Beskidem Małym a Beskidem Żywieckim rozciąga się sztuczny zbiornik na Sole, utworzony w 1966 roku. Jezioro Żywieckie ma około 10 km² powierzchni i należy do głównych miejsc żeglarskich w tej części Beskidów. Nad wodą są przystanie, wypożyczalnie kajaków i miejsca do plażowania, a z korony zapory w Tresnej widać przejście wąskiej doliny w szeroką taflę jeziora. Sam wstęp nad zbiornik jest bezpłatny.

Między Andrychowem a Wadowicami powstał od podstaw gród, w którym średniowieczna sceneria służy przede wszystkim zabawie. Warownia Inwałd, działająca dziś jako Baśniowa Warownia, łączy drewnianą osadę ze zbrojownią, salą tortur i warsztatami rzemieślniczymi. Dzieci lepią tu naczynia, tkają i próbują łucznictwa, zamiast tylko oglądać eksponaty zza barierki. Wspólny bilet obejmuje również sąsiedni Park Miniatur oraz lunapark, dając program na cały dzień.

Na wzgórzu nad Sołą, w starej części Oświęcimia, stoi dawna siedziba książąt oświęcimskich, dziś mieszcząca Muzeum Zamek. Gotycka wieża i pozostałości murów obronnych przypominają o czasach, gdy miasto było stolicą osobnego księstwa. Kameralny kompleks pozwala poznawać lokalne dzieje bez pośpiechu, od średniowiecznego grodu po okres nowożytny. Zwiedzanie prowadzi przez sale wystawowe i podziemne tunele, a wejście na wieżę otwiera widok na miasto.

W samym centrum Bielska-Białej, na Dolnym Przedmieściu, rozciąga się Park Słowackiego — największy park w tej części miasta. Stare drzewa i dwie fontanny sąsiadują tu z placem zabaw, trasą małego rowerzysty oraz boiskiem z bieżnią. Przy ulicy Słowackiego stoi Dom Muzyki, siedziba Bielskiego Centrum Kultury, którego wydarzenia można połączyć ze spacerem. Trwająca rewitalizacja oznacza, że część terenu może być wygrodzona.

Przy ulicy Mickiewicza 20 w Bielsku-Białej działa jeden z najstarszych teatrów lalkowych w Polsce, założony w 1947 roku. Banialukę wyróżniają rozbudowane inscenizacje, w których scenografia i lalki są równie ważne jak tekst. Repertuar obejmuje przedstawienia dla przedszkolaków, młodzieży i dorosłych, więc scena nie ogranicza się do dziecięcych opowieści. Jej siedziba powstała w 1934 roku jako żydowski dom kultury.

We wnętrzu góry Żar w Beskidzie Małym działa elektrownia, która magazynuje energię dzięki pompowaniu wody między dwoma zbiornikami. Jej cztery odwracalne hydrozespoły mają łączną moc 500 MW, a górny zbiornik zajmuje szczyt góry. To jedyna w Polsce elektrownia szczytowo-pompowa w całości ukryta pod ziemią. Według operatora zwiedzanie pozostaje wstrzymane do 1 kwietnia 2028 roku z powodu remontów i modernizacji.

Przy ul. Kościelnej 4, tuż obok bazyliki i Domu Rodzinnego Jana Pawła II, stoi XIX-wieczna kamienica mieszcząca Muzeum Miejskie w Wadowicach. Wystawa „Wadowice Karola Wojtyły” pokazuje ulice, mieszkańców i codzienne życie miasta z czasów młodości przyszłego papieża. Obok lokalnej historii pojawia się mniej spodziewany wątek: antyczna ceramika grecka i opowieść o Kazimierzu Bulasie. Dla dzieci przygotowano strefę SOWA oraz Majsternię.

W centrum Bielska-Białej stoi pięć brązowych rzeźb bohaterów dobranocek powstających w tutejszym Studiu Filmów Rysunkowych. Szlak łączy spotkanie z Reksiem, Bolkiem i Lolkiem czy Pampalinim ze spacerem po miejskich skwerach, bulwarach i chodnikach. Pętla ma około 1,7 km, a jej przejście zajmuje mniej więcej godzinę. Figury nie stoją za barierkami, więc można oglądać je z bliska i fotografować bez kupowania biletów.

Przy drodze między Andrychowem a Wadowicami rozciąga się ogród z miniaturami słynnych budowli z całego świata. Park Miniatur „Świat Marzeń” w Inwałdzie zajmuje 7,5 hektara i mieści około 60–65 obiektów, przeważnie w skali 1:25. Osobna część prowadzi przez Polskę: od morza po Kasprowy Wierch. Bilet obejmuje również sąsiednią Warownię i lunapark, więc oglądanie makiet to tylko część całodziennej wizyty w tym miejscu.

Kilka kilometrów od centrum Bielska-Białej działa miejski stok z łagodną trasą o długości około 800 metrów. Ośrodek Narciarski Dębowiec ma oświetlenie, system dośnieżania i czteroosobową kolej kanapową, a dojazd jest możliwy autobusem miejskim. To miejsce do nauki jazdy i krótkiego treningu po pracy, z wypożyczalnią sprzętu na miejscu. Poza zimą działają tu także park linowy, plac zabaw i ścieżka tematyczna.

Na styku Beskidu Małego i Makowskiego rozciąga się Jezioro Mucharskie, zbiornik na Skawie o długości około 11 kilometrów. Powstało przede wszystkim dla ochrony przeciwpowodziowej, a dziś przyciąga plażami i przystaniami. W Mucharzu i Jaszczurowej działają wypożyczalnie sprzętu oraz bary przy brzegu. Kajaki, rejsy statkiem i spacery z widokiem na góry pozwalają spędzić tu cały dzień.

Nad Jeziorem Międzybrodzkim działa od 1935 roku lotnisko z Górską Szkołą Szybowcową „Żar”. To jedna z trzech kolebek polskiego szybownictwa, obok Bezmiechowej i Ustianowej. Na zboczach góry wiatr sprzyja lotom, a przy dobrej pogodzie nad okolicą krążą szybowce. Lotniczy charakter miejsca łączy się z rodzinnymi atrakcjami: kolejką linowo-terenową, torem saneczkowym oraz widokami na jezioro i beskidzkie pasma.

Na północnych stokach w Rzykach działa największa stacja narciarska w Beskidzie Małym — Czarny Groń. Dwie koleje krzesełkowe obsługują trasy o różnym stopniu trudności, a oświetlenie pozwala jeździć także wieczorem. Rodziny mają do dyspozycji oślą łączkę, szkołę narciarską i wypożyczalnię sprzętu, natomiast snowboardzistów przyciągają dwa snowparki. Z Krakowa lub Katowic dojazd zajmuje niespełna półtorej godziny, dlatego ośrodek sprawdza się na jednodniowy wypad.

Na pagórkach u podnóża Beskidu Małego działa rodzinne gospodarstwo agroturystyczne z mini zoo. Agro Kucyk w Inwałdzie, między Wadowicami a Andrychowem, przypomina wiejski park z zagajnikami i rzeczką, a nie klasyczny ogród zoologiczny. Wśród zwierząt są alpaki, kangury, surykatki i papugi. Place zabaw, przejażdżki konne oraz mała gastronomia pozwalają zaplanować tu pół dnia z dziećmi, łącząc oglądanie zwierząt z zabawą.

Ze Szczyrku na najwyższy szczyt Beskidu Śląskiego prowadzą dwa odcinki kolei krzesełkowej z przesiadką na hali Jaworzyna. Wjazd na Skrzyczne, sięgające 1257 m n.p.m., trwa łącznie około pół godziny, a otwarte krzesełka pozwalają oglądać dolinę już podczas podróży. Kolej działa przez cały rok. Na górze czekają szlaki i widoki na beskidzkie pasma, a przy dobrej pogodzie także zarys Tatr.

Kilka minut spacerem od centrum Wadowic ciągnie się miejska promenada nazywana przez mieszkańców „Wenecją”. Nad Skawą są alejki spacerowe, trawniki, boiska do siatkówki plażowej i zewnętrzna siłownia. To miejsce na odpoczynek po zwiedzaniu Rynku i muzeów, bez biletów i kolejek. Spokojny spacer bywa tu jednak zastępowany plenerowymi koncertami, a coroczne Wianki nad Skawą przyciągają tłumy uczestników.

Nad rynkiem Lanckorony stoją ruiny średniowiecznego zamku z czasów Kazimierza Wielkiego. Po pracach zabezpieczających udostępniono je do swobodnego zwiedzania, zachowując formę trwałej ruiny zamiast odbudowy całej warowni. Dojście z rynku zajmuje około kwadransa, a wstęp jest bezpłatny. Odtworzony drewniany most prowadzi na teren z dziedzińcem i sienią przejazdową, gdzie zachował się historyczny bruk z rynsztokami.

Przy ulicy Sobieskiego 51 w Bielsku-Białej stoi niewielki drewniany dom mieszczący oddział Muzeum Historycznego. W trzech izbach Domu Tkacza odtworzono mieszkanie i warsztat sukiennika z drugiej połowy XIX wieku. Urządzone wnętrza pokazują, jak blisko łączyły się codzienne życie rodziny i praca mistrza cechowego. To kameralne uzupełnienie spaceru po Starym Mieście, pozwalające spojrzeć na sukienniczą przeszłość Bielska od strony miejskiego rzemieślnika.

Na północnych stokach Małego Skrzycznego i Wierchu Pośredniego działa największy kompleks narciarski w Szczyrku. Szczyrk Mountain Resort łączy trasy o różnym stopniu trudności z gondolą i kolejami krzesełkowymi. Zimą wspólny karnet obejmuje także sąsiednie ośrodki BSA i COS. Latem kolej ułatwia dotarcie na szlaki prowadzące na Skrzyczne i Malinowską Skałę, a stoki służą również rowerzystom korzystającym z bike parku.

Przy ul. Chemików w Oświęcimiu działa kryty kompleks MOSiR, w którym pływanie można połączyć z rekreacją i treningiem poza wodą. Wyróżnia go basen sportowy o długości 50 metrów, a rodzinom z dziećmi służy strefa rekreacyjna ze zjeżdżalnią. Na miejscu są także sauny, siłownia, sala fitness i kort do squasha. To propozycja na deszczowy dzień lub odpoczynek po zwiedzaniu miasta.

Przy osiedlu Nad Sołą działa kryta pływalnia Ośrodka Sportu i Rekreacji w Kętach, otwarta w 1998 roku. Obok sportowego basenu o długości 25 metrów znajdują się część rekreacyjna i brodzik z atrakcjami dla najmłodszych. Zjeżdżalnia ma 44 metry, a korzystanie z niej i hydromasaży jest wliczone w cenę biletu. Po pływaniu do dyspozycji są dwa jacuzzi i dodatkowo płatne sauny suche.

Od pomysłu na papierze po gotowy film – tak prowadzi zwiedzanie Studia Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej, połączonego z Centrum Bajki i Animacji OKO. To nadal czynny ośrodek produkcyjny, w którym powstają animacje dla różnych grup wiekowych. Interaktywna wystawa przybliża tworzenie scenariuszy, postaci, teł i dźwięku. Trwająca zwykle od 90 minut do dwóch godzin wizyta z przewodnikiem kończy się seansem w studyjnym kinie.

Kilkadziesiąt metrów od Rynku rozciąga się 3,4 ha zieleni ze stawem i okrągłą wysepką. Park Miejski w Andrychowie powstał na terenie dawnego ogrodu dworskiego, po którym pozostały stare drzewa i nieregularny układ alejek. W tle stoi klasycystyczny Pałac Bobrowskich, a nad wodą znajdują się ławki i pomosty do obserwacji ptaków. Latem drzewa dają cień, jesienią uwagę przyciągają ich kolory.

W Zatorze działa park, w którym prehistoryczne gady poruszają się i ryczą pośród starych drzew. Dinozatorland, od 2016 roku będący częścią Zatorlandu, wyróżnia leśna ścieżka długości około 1400 metrów z ponad setką modeli dinozaurów. Trasę prowadzącą drewnianą kładką uzupełniają tablice o poszczególnych gatunkach. Poza spacerem wśród figur na odwiedzających czekają Muzeum Szkieletów i Skamieniałości oraz kino 5D.

W Dolinie Biłej w Szczyrku działa niewielki ośrodek narciarski zbudowany od podstaw i otwarty w grudniu 2016 roku. Beskid Sport Arena wyróżnia się sześcioosobową kolejką z podgrzewanymi siedzeniami oraz trasą prowadzącą przez 50-metrowy tunel. Na rodziny i początkujących czekają szkółka oraz łatwa trasa z igielitem, a na wprawnych narciarzy — stromy, czarny zjazd. Wszystkie trasy mają oświetlenie i sztuczne naśnieżanie.

Przy ul. Bałysa 1 w Wadowicach działa miejska pływalnia „Delfin”, prowadzona przez MOSiR. To klasyczny kryty basen z saunarium, bez dużych zjeżdżalni i atrakcji typowych dla aquaparków. Bliskość centrum oraz możliwość pływania od wczesnego rana do późnego wieczora ułatwiają połączenie wizyty ze zwiedzaniem miasta. Na miejscu odbywają się także zajęcia nauki pływania dla dzieci i dorosłych, prowadzone przez zewnętrznych instruktorów.

Na skarpie nad doliną Skawy stoi pałac wywodzący się ze średniowiecznej siedziby książąt zatorskich. Jego dzisiejszy wygląd to efekt przebudów, w tym neogotyckich zmian wprowadzonych przez Potockich w 1836 roku. Położony w parku w centrum Zatora przypomina o czasach, gdy miasteczko było stolicą osobnego księstwa. Wnętrza od lat pozostają zamknięte, więc miejsce służy spacerom i oglądaniu budowli z zewnątrz.

Na około trzech hektarach w Inwałdzie powstał portret Jana Pawła II ułożony z roślin, kamieni i żwiru. W tle postaci znajdują się bazyliki św. Piotra w Watykanie i Ofiarowania NMP w Wadowicach. Całą kompozycję najlepiej widać z wieży widokowej o wysokości 22 metrów. Spacer alejkami pozwala przyjrzeć się fragmentom obrazu oraz poznać biografię papieża dzięki zdjęciom, cytatom i anegdotom.

Przy ulicy Podgórskiej 3 w Andrychowie działa prywatne muzeum urządzone w odbudowanych budynkach z lat 30. XX wieku. Dawny układ wnętrz prowadzi przez kuchnię, salon, jadalnię i kancelarię tartaku. Oryginalne meble, sprzęty i rodzinne pamiątki pokazują codzienność mieszkańców Podbeskidzia na przełomie XIX i XX wieku. Placówka powstała z pasji jednej rodziny, a zwiedzanie odbywa się po wcześniejszym umówieniu.

Tuż przy stacji narciarskiej w Rzykach działa kameralne lodowisko pod gołym niebem, z widokiem na stok i wzgórza Beskidu Małego. Technicznie mrożona tafla pozwala na jazdę także przy dodatnich temperaturach, a wieczorem jest oświetlona. Na miejscu są łyżwy, kaski i pingwiny do nauki jazdy dla najmłodszych. To miejsce na rodzinny wypad lub rekreację po dniu na nartach, nie na trening hokejowy.

Na południowych obrzeżach Bielska-Białej miasto ustępuje miejsca leśnym stokom Koziej Góry i Kołowrotu. Cygański Las łączy parkowe alejki z trasami prowadzącymi na okoliczne szczyty. Jego dzieje sięgają darowizny z 1312 roku, zapisanej w najstarszym dokumencie wymieniającym Bielsko. W dolnej części lasu urządzono w XIX wieku park wzorowany na Lesie Wiedeńskim, z alejkami, mostkami i udostępnionymi źródełkami.

W centrum Wadowic dawny rynek łączy codzienne życie miasta z miejscami związanymi z Karolem Wojtyłą. Przy placu Jana Pawła II stoi bazylika, w której przyszły papież został ochrzczony, a tuż obok mieści się muzeum w jego domu rodzinnym. Kolorowe kamienice otaczają przestrzeń spotkań i spacerów, a kawiarnie serwują kremówki. Najważniejsze punkty zwiedzania dzieli stąd zaledwie kilka minut pieszo.

Na niewielkim wzgórzu w Bielsku-Białej zachował się średniowieczny układ ulic z rynkiem, zamkiem i katedrą. Bielskie Stare Miasto zajmuje około pięciu hektarów, a jego najważniejsze punkty dzieli zaledwie kilkuminutowy spacer. Wokół rynku stoją odnowione kamienice z kawiarniami i restauracjami, a zachodnią pierzeję zdobią podcienia. Nad tą częścią miasta góruje Zamek Sułkowskich, najstarsza i największa zabytkowa budowla Bielska-Białej.