Park Zamkowy Żywiec

Park Zamkowy w Żywcu to 26 hektarów zieleni w samym centrum miasta. Rozciąga się wzdłuż Starego Zamku i dawnego pałacu Habsburgów. Są tu kanały wodne, stare drzewa, chiński domek w środku parku i mini zoo. Wstęp jest bezpłatny, a przejść można go w spokojnym tempie w godzinę lub dwie.

Park Zamkowy w Żywcu – co to za miejsce

Park przylega od południa do zamku i pałacu. Od strony ulicy Zamkowej wchodzi się do niego prawie wprost z rynkowej części miasta. Dla wielu żywczan to po prostu miejski park, w którym chodzi się na spacer z wózkiem, z psem albo z kawą w ręku. Dla turysty to też spory kawałek historii, bo zamek, pałac i ogród tworzyły kiedyś jedną rezydencję.

Układ parku widać dobrze podczas spaceru. Są szerokie aleje, mostki, stawy i wodne kanały. Co kilkadziesiąt metrów trafia się ławka, a między drzewami pojawiają się kolejne ciekawe miejsca.

Historia parku zamkowego w Żywcu – od włoskiego ogrodu do angielskiego krajobrazu

Zaczęło się w 1712 roku. Adam Wielopolski, ówczesny pan na Żywcu, kazał założyć przy zamku ogród w stylu włoskim. Wcześniej stały tu zabudowania gospodarcze, staw rybny, warzywnik i studnia. Z tego zrobiono regularne kwatery z krzewami i kwiatami. Potem dołożono kwatery z gęstszym drzewostanem, kanały wodne i fontannę.

W drugiej połowie XVIII wieku pojawił się Domek Chiński. To dziś najbardziej rozpoznawalny punkt parku.

Na początku XIX wieku Andrzej Wielopolski powiększył park i przekształcił go na modłę angielską, czyli krajobrazową. Regularne grządki ustąpiły swobodnym układom ścieżek i grup drzew. W tym samym czasie młynówka przepływająca przez park została przekopana i zamieniona w kanał wodny. Kolejne zmiany przyszły z Habsburgami, którzy rozbudowali cały zespół rezydencjonalny. Ambicje były spore, bo park miał pretendować do tytułu najpiękniejszego w Małopolsce. Żywiecczyznę zaliczano wtedy do tego regionu.

Ciekawostka: Stary Zamek, przy którym powstał ogród, ma początki w połowie XV wieku. Po pożarze odbudowano go około 1500 roku, a w 1569 rozbudowali go Komorowscy. Park jest więc młodszy od zamku o dobre kilkaset lat.

Po II wojnie światowej park stał się ulubionym miejscem spacerów mieszkańców. Ostatnia rewitalizacja przywróciła mu sporo dawnego uroku.

Co zobaczyć w Parku Zamkowym w Żywcu

Najlepiej zacząć od wejścia od ulicy Zamkowej. Tam stoi Stary Zamek, w którym od 2005 roku działa Muzeum Miejskie. To dobry dodatek do spaceru, jeśli chce się zrozumieć, skąd w Żywcu wzięli się Komorowscy, Wielopolscy i Habsburgowie. Obok jest Pałac Habsburgów, czyli Nowy Zamek. Obecny kształt dostał w XIX wieku po przebudowie. Do niedawna mieszkała w nim księżna Maria Krystyna Altenburg z Habsburgów, a część wnętrz była udostępniana zwiedzającym.

Wewnątrz parku warto zwrócić uwagę na kilka punktów:

• Domek Chiński – XVIII-wieczna budowla niemal w samym środku parku. W sezonie działa tu kawiarnia lub restauracja ze stolikami na zewnątrz. Poza sezonem bywa zamknięta, więc nie ma co na nią liczyć.
• Mini zoo – czynne codziennie oprócz poniedziałków, do godziny 17:00. To zwykle największa atrakcja dla dzieci.
• Ławeczka księżnej Alicji Habsburg – ustawiona w 2012 roku, dobra na krótką pamiątkową przerwę.
• Tężnia solankowa – kilka minut wdychania solanki między jednym a drugim punktem spaceru.
• Kanały wodne i mostki – pozostałość po przebudowie z XIX wieku, najładniejsze są jesienią, gdy odbijają się w nich liście.

Dawny Park Miniatur figuruje w niektórych opisach jako atrakcja, ale według nowszych informacji jest nieczynny. Przed wycieczką z dziećmi lepiej to sprawdzić.

Dla kogo ten spacer

Park nadaje się dla prawie każdego. Rodziny z dziećmi mają mini zoo i dużo miejsca do biegania. Osoby, które lubią historię, mogą połączyć park ze zwiedzaniem muzeum w zamku. Fotografom spodobają się odbicia w wodzie, stare drzewa i kolory jesienią albo krokusy na wiosnę. Wystarczy też zwykły spacer z kawą, bez żadnych planów.

Alejki są szerokie i w większości równe, więc wózek raczej nie sprawi kłopotu. Nie ma tu tras z podejściami ani trudnych odcinków.

Park Zamkowy w Żywcu – godziny otwarcia, bilety i dojazd

Informacje o godzinach różnią się w zależności od źródła, więc przed wyjazdem warto je potwierdzić. Najczęściej podawane są takie dane:

• Park: codziennie, 5:00–23:00. Wstęp jest bezpłatny.
• Mini zoo: nieczynne w poniedziałki, w pozostałe dni otwarte do 17:00.
• Muzeum Miejskie w Starym Zamku: wstęp płatny, ul. Zamkowa 2. Godziny w różnych źródłach się różnią. Najczęściej wskazują 9:00–17:00 w tygodniu i 10:00–17:00 w weekendy. Aktualny cennik i godziny najlepiej sprawdzić na stronie muzeum.
• Domek Chiński: sezonowo, poza sezonem może być zamknięty.

Płatne są tylko muzeum w zamku oraz Park Miniatur, o ile akurat działa. Sam spacer po parku nic nie kosztuje.

Park leży w centrum miasta przy ulicy Zamkowej, więc można do niego dojść pieszo z rynku. Jest też niedaleko od Węgierskiej Górki i Rajczy. Samochodem najlepiej zostawić auto na jednym z parkingów w okolicy zamku i dalej iść pieszo. Dokładne miejsca parkingowe warto sprawdzić na mapie w dniu wyjazdu, zwłaszcza w sezonie i w weekendy.

Czas zwiedzania zależy od planu:

• sam spacer po parku to 1–2 godziny,
• park, mini zoo i muzeum razem to 3–4 godziny,
• trasa historyczna z zabytkami to około półtorej godziny, a trasa przyrodnicza z drzewami około dwóch.