Staw Anteckiego leży w Andrychowie, u stóp Pańskiej Góry. To zbiornik o powierzchni około 1,1 ha, który po latach zaniedbania odbudowano i otoczono parkiem rekreacyjnym. Oficjalnie otwarto go we wrześniu 2023 roku. Wokół wody jest tu spacerowa pętla, są place zabaw, siłownia plenerowa i ścieżka na szczyt wzniesienia. Wstęp jest bezpłatny, a na obejście całości wystarczy godzina.
Staw Anteckiego w Andrychowie – co to za miejsce
Staw jest dziś sercem zrewitalizowanego terenu rekreacyjnego Pańska Góra. Nie jest to dzika przyroda ani park narodowy. To zaprojektowana przestrzeń miejska, z wygodnymi nawierzchniami, oświetleniem i miejscami do siedzenia. Efekt jest przyjemny, zwłaszcza że całość leży blisko centrum miasta.
Nazwa nie wzięła się znikąd. Dawniej woda ze stawu zasilała pobliski młyn, a sam zbiornik funkcjonował jako element dawnych stawów hodowlanych. Przez długi czas miejsce wyglądało inaczej niż dziś. Powódź tysiąclecia w 1997 roku zalała staw i okolicę, a później teren niszczał.
Nie każdy wie, że przy rewitalizacji wycięto około 600 drzew. Wywołało to w mieście sporo dyskusji. Dziś teren jest uporządkowany, z nowymi nasadzeniami i alejkami, ale młode nasadzenia potrzebują jeszcze czasu, żeby dać cień.
Historia stawu i rewitalizacja Pańskiej Góry
Projekt nazwano „Pańska Góra – Kompleksowe zagospodarowanie przestrzeni rekreacyjnej i parkowej”. Odtworzenie stawu było jego najważniejszą częścią. Gmina sfinansowała inwestycję niemal w całości z zewnętrznych dotacji. Część pieniędzy pochodziła z unijnego programu regionalnego na lata 2014–2020 (około 11,8 mln zł), a 8 mln zł dołożył Rządowy Fundusz Inwestycji Lokalnych. Lokalne media podają różne kwoty całości: od niecałych 20 mln zł do około 25 mln zł.
Prace ruszyły po wycince i uprzątnięciu terenu. Najpierw powstał sam zbiornik, potem reszta infrastruktury. Zbiornik ma też funkcję retencyjną, więc pełni rolę zabezpieczenia przeciwpowodziowego, a nie tylko ozdoby parku. Przy otwarciu pojawił się wojewoda małopolski, a na uroczystości nie zabrakło zbójników na szczudłach. Chyba trudno o bardziej beskidzki akcent.
Co zobaczyć i robić nad Stawem Anteckiego
Podstawowa atrakcja to spacer dookoła wody. Ścieżki piesze i rowerowe w całym kompleksie mają łącznie ponad 5 km, więc dystans można dopasować do kondycji. Można zrobić krótką pętlę wokół stawu albo dołożyć podejścia w stronę Pańskiej Góry.
Warto zwrócić uwagę na pomost spacerowy. Z niego najlepiej widać taflę wody i okoliczne wzgórza, a wieczorem, przy zapalonych latarniach, robi się tu naprawdę klimatycznie.
Na miejscu są też:
- place zabaw dla dzieci,
- siłownia zewnętrzna,
- leżaki i ławki nad wodą,
- ścieżki rowerowe wokół stawu,
- oświetlenie parkowe, dzięki któremu po zmroku nie trzeba chodzić po omacku.
Pańska Góra ma 428 m n.p.m. To nie jest wyprawa górska, tylko spokojne wejście ciekawie poprowadzonymi ścieżkami. Z góry otwiera się widok na Andrychów, a przy dobrej pogodzie także na pasma Beskidu Małego.
Zimą teren ma służyć biegaczom narciarskim. Organizatorzy zapowiadali tor wokół stawu, więc przy dobrej pokrywie śnieżnej da się tu pobiegać blisko miasta. Przed wyjazdem warto jednak sprawdzić aktualne warunki, bo w niższych partiach Beskidów śnieg bywa kapryśny.
Dla kogo ten spacer nad stawem
Najlepiej sprawdzi się u rodzin z dziećmi. Place zabaw są na miejscu, ścieżki są utwardzone i szerokie, a trasy łatwe. Dobrze wypada też jako przystanek dla rowerzystów albo dla osób, które odpoczywają od zwiedzania Andrychowa i okolic.
Miłośnicy spokoju też coś tu znajdą, zwłaszcza rano i w tygodniu. Natomiast wielbiciele dzikiej przyrody i długich górskich tras raczej się tu nie nasycą. To miejsce na lekki wypad, nie na cały dzień. Wśród opinii w sieci dominują pozytywne (ok. 4,8/5 w Google przy ponad stu opiniach), co zgadza się z wrażeniem, że to udana inwestycja.
Sensownie łączy się go z innymi atrakcjami gminy: pałacem Romerów, 400-letnim cisem czy Groniem Jana Pawła II. Andrychów ma ich więcej, niż zakłada większość osób jadących tylko „przez” miasto. W upalne dni pomocny bywa też miejski aquapark z basenem krytym.
Staw Anteckiego – dojazd, godziny, ceny
Staw znajduje się w Andrychowie (powiat wadowicki, województwo małopolskie) na terenie Pańskiej Góry. W nawigacji najprościej wpisać „Staw Anteckiego”. Można też użyć kodu lokalizacji R9W3+67, 34-120 Andrychów. Andrychów leży przy drodze krajowej nr 52 między Wadowicami a Bielskiem-Białą, więc dojazd samochodem z Krakowa czy Katowic nie sprawia kłopotu.
- Cena: wstęp wolny. Nie ma biletów ani opłat za spacer. Osobno płatne są tylko ewentualne atrakcje komercyjne w mieście, jak aquapark.
- Godziny: teren jest otwarty, bez bramek. Informacje w sieci wskazują, że można tu bywać o każdej porze, a po zmroku działa oświetlenie parkowe. Mimo to lepiej unikać spacerów w ciemności w zaroślach na szlakach do szczytu.
- Czas zwiedzania: około 1–1,5 godziny na spokojny spacer wokół stawu i na pomost. Z wejściem na Pańską Górę i zabawą dzieci na placu wyjdzie do 2–3 godzin.
- Kiedy jechać: najprzyjemniej od późnej wiosny do jesieni. Zimą, jeśli leży śnieg, trasy mogą przydać się biegaczom.
- Na co uważać: przed wyjazdem warto sprawdzić prognozę pogody. Przy deszczu ścieżki mogą być śliskie, szczególnie na zboczu góry. Warto zabrać wygodne buty, a latem wodę i nakrycie głowy, bo cienia po wycince jest jeszcze mało.
- Parking: szczegółowych informacji o parkingu nie ma w źródłach, z których korzystano. Najlepiej sprawdzić aktualną sytuację na miejscu albo u lokalnych informacji turystycznych (MOSKiT Andrychów).